Niniejszy tekst adresowany jest raczej do zaawansowanych Mistrzów Gry. Chcia?bym si? w nim skoncentrowa? na sposobie przygotowywania sesji, a w szczególno?ci zaproponowa? Wam metod? systematyzowania notatek, które pó?niej znacznie ?atwiej mo?na wykorzysta? podczas prowadzenia przygody. Dawno ju? min?? czas, kiedy przygotowuj?c si? do przygody rozpisywa?em bardzo dok?adnie ka?dy scenariusz, staraj?c si? uwzgl?dni? wszelkie mo?liwo?ci wyborów, których mog? dokona? gracze, szczegó?owo rozpisuj?c wszystkie wyst?puj?ce w scenariuszu lokacje, tworz?c co?, co pó?niej bardzo dobrze si? czyta?o, ale ju? znacznie trudniej wykorzystywa?o w praktyce. Po prostu podczas sesji gubi?em si? w ogromie rozpisanego scenariusza, co w du?ym stopniu niestety negatywnie wp?ywa?o na dynamik? samej rozgrywki. Nie pomaga?o to, ?e scenariusze pisa?em na komputerze, nie pomaga?y wyt?uszczenia tekstu, kursywa, ramki i inne zabiegi, które czyni?em, aby wyró?ni? w tek?cie najistotniejsze jego elementy. Po tym etapie tzw. "literackiego rozpisywania scenariuszy" przyszed? czas na sporz?dzanie odr?cznych notatek, projektowanie rozbudowanego planu przygody i uzupe?nianie go najistotniejszymi z punktu widzenia scenariusza informacjami, uwagami i komentarzami. To by? krok w dobr? stron?. Jako do?wiadczony mistrz gry, z wieloletnim sta?em, by?em ju? w stanie wiele na sesji zaimprowizowa?, potrzebowa?em tylko pewnych wytycznych, kluczowych punktów, tzw. "punktów odniesienia”, które pomaga?y mi nie zagubi? si? w opowiadanej historii. Koncepcja by?a s?uszna, co pokazywa?y kolejne prowadzone sesje, lecz wci?? mi czego? brakowa?o. Mimo, i? notatki zawiera?y tylko (a mo?e a?) kwintesencj? danego scenariusza, przypadkowo?? ich formu?owania, ich wizualizacja (jestem wzrokowcem), wreszcie rozk?ad informacji na stronie nadal znacz?co utrudnia?y rozeznanie si? w tek?cie, szczególnie, kiedy za czytanie zabiera?em si? kilka dni po ich sporz?dzeniu. I wtedy wpad?em na pomys?. Dlaczego nie przenie?? elementów organizacji i zarz?dzania na grunt gier fabularnych? Dlaczego nie usystematyzowa? sposobu przygotowywania notatek do sesji? Wykorzysta?em zaledwie ma?? drobink? swojego do?wiadczenia zawodowego, aby stworzy? pewien wzór, sposób systematycznego zapisywania notatek do sesji, zawieraj?cego sta?e, ?atwo rozpoznawalne i proste w "nawigacji" elementy. Swoj? koncepcj? i sposób jej realizacji opisuj? poni?ej.

Ka?dy opowiadany scenariusz sk?ada si? z poszczególnych scen, które tworz? spójn? ca?o??. Posiada równie? swój motyw przewodni, niesie ze sob? jakie? cele, które stara si? realizowa? mistrz gry u?ywaj?c do tego opisywanego ?wiata, subiektywnego tworu (a jednak), b?d?cego pot??nym narz?dziem w r?kach dobrego mistrza. Pewne cele stawiamy sobie równie? przed poszczególnymi scenami. Chcemy, np. aby dosz?o do spotkania i pojednania zwa?nionych stron jakiego? konfliktu itd. Ca?y scenariusz i wszystkie sk?adaj?ce si? na? sceny s? zawieszone w pewnej okre?lonej czasoprzestrzeni, itd.

Powy?szy, "prosty” wywód pokazuje, ?e scenariusz to swoiste puzzle, które uk?ada w swojej g?owie mistrz gry. Ka?dy z elementów uk?adanki jest niezwykle wa?ny i ma swoje niepowtarzalne miejsce w ca?o?ci, miejsce, które determinuje spójno?? i logiczno?? ca?o?ci. Je?li tylko przeoczymy jeden element, lub zmienimy jego miejsce mo?e si? okaza?, ?e nie wszystko zagra tak jak zaplanowali?my i ?mudnie przygotowywana sesja runie w gruzach. Aby wszystkie elementy uk?adanki zagra?y ze sob? niezb?dne jest proste, ale za razem nios?ce du?? ilo?? warto?ciowych informacji, narz?dzie. Nazwa?em je kartami scenariusza.

Na dany scenariusz mo?e sk?ada? si? bardzo wiele jego kart, w zale?no?ci od jego d?ugo?ci i stopnia skomplikowania. Podstawow? regu?? jest to, ?e istnieje tzw. "Karta g?ówna scenariusza" oraz karty scen i postaci niezale?nych.

Karta g?ówna scenariusza, podobnie jak inne karty, o których b?d? pisa? poni?ej, powinna mie?ci? si? na stronie formatu A4 - wymóg prostoty i czytelno?ci. Powinna by? no?nikiem podstawowych, ogólnych informacji dotycz?cych danego scenariusza. U mnie jest podzielona na nast?puj?ce pola:

1. Tytu? scenariusza - dobrze by by?o, aby tytu? podpowiada?, o czym jest scenariusz, szczególnie, je?li za rok b?dziesz szpera? w swoich zasobach, szukaj?c materia?u na sesj? dla nowych graczy.
2. Konwencja - okre?l nastrój, w jakim jest utrzymany scenariusz. Mo?e jest to heroiczna przygoda, a mo?e horror, czy dramat mi?osny.
3. Cel scenariusza - okre?l najbardziej szczegó?owo jak potrafisz, cel, jaki stawiasz sobie w tym scenariuszu. Czy co? chcesz graczom przekaza?, opowiedzie? im jak?? histori?, czy mo?e ukara? ich za co?, co dzia?o si? przesz?o?ci?
4. Czas i miejsce - okre?l bardzo ogólnie gdzie rozgrywa si? scenariusz np., na jakiej planecie, kontynencie itp. Okre?l równie? por? roku, to mo?e si? okaza? bardzo wa?ne dla wydarze?, które maj? odzwierciedlenie w scenariuszu.
5. Synopis - w polu tym, postaraj si? w kilku zdaniach opisa?, o czym jest twój scenariusz. Nie rozpisuj si? nie wiadomo jak, nie twórz dzie?a literackiego, ma by? krótko i rzeczowo.
6. Plan scenariusza - w tym polu zbuduj w punktach ogólny konspekt scenariusza. Niech poszczególne punkty b?d? równowa?nikami zda?. Unikaj szczegó?ów. Tworz?c konspekt kieruj? si? ?elazn? zasad? tj. ka?dy punkt ma odpowiada? osobnej, rozbudowanej scenie, która wspó?tworzy scenariusz. Ka?dej takiej scenie b?dzie przyporz?dkowana osobna karta sceny (patrz poni?ej).

Karty scen opisuj? najwa?niejsze wydarzenia maj?ce wp?yw na ca?o?? scenariusza. Jak ju? napisa?em powy?ej b?dzie ich tyle ile znacz?cych punktów umie?ci?e? w konspekcie, w karcie g?ównej scenariusza. Istotne jest, aby karty scen by?y numerowane, gdy? przy wi?kszej ich liczbie pozwoli ci to szybko zorientowa? si? w sytuacji. Oczywi?cie numery b?d? odpowiednikami tych z konspektu. U mnie w nag?ówku ka?dej karty jest napisane "Karta sceny nr … z …”. Podobnie jak karta g?ówna, karty scen dziel? si? na szereg pól, które powiniene? wype?ni? przed prowadzeniem scenariusza. I znowu przypominam, nie wdawaj si? w szczegó?y, nie pisz rozbudowanymi, pe?nymi epitetów, pi?knymi zdaniami. Wiem, ?e ci? ponosi, ale im bardziej "sucho” i w sposób skondensowany zapiszesz swoje my?li, tym ?atwiej b?dzie ci z przygotowanych notatek korzysta?. Pó?niej pi?knie wszystko opiszesz, na sesji. Je?li teraz zapiszesz tylko krótkie uwagi, pozwol? ci one nie przeoczy? istotnych kwestii podczas budowania opisów. Na karty scen sk?adaj? si? nast?puj?ce pola:

1. Tytu? sceny - rzecz oczywista. Tytu? powinien wyra?a? tre?? sceny np. "Pod?a zasadzka"
2. Cel sceny - do czego wydarzenia z konkretnej sceny maj? doprowadzi?. Co chcesz przez to osi?gn??? Na kogo wp?yn?? i po co? Krótko i tre?ciwie.
3. Czas i miejsce - bez komentarza.
4. Opis sceny - opisz otoczenie, w którym znajd? si? bohaterowie. Zapisuj krótko, tylko najwa?niejsze rzeczy, które mog? mie? wp?yw na wydarzenia w sesji. Reszt? doimprowizujesz prowadz?c przygod?.
5. BN - w polu tym wymie? bohaterów niezale?nych, którzy bior? udzia? w scenie. Uniemo?liwi to jakie? niedoci?gni?cia i przeoczenia w trakcie rozgrywki. Nie pominiesz nikogo opisuj?c sytuacj? na sesji.
6. Podk?ad muzyczny - wypisz tu utwory muzyczne, które najlepiej nadaj? si? do konkretnej sytuacji, które maj? miejsce w danej scenie.
7. Dodatkowe uwagi - np., ?e w danej scenie bohater "X" dzi?ki umiej?tno?ci "czu?y s?uch” mo?e zg??bi? sekrety spiskuj?cych Decadosów.

O wymienionych wcze?niej kartach bohaterów niezale?nych nie b?d? si? rozpisywa?. Nie s? one, bowiem na tyle uniwersalne jak pozosta?e karty. Ka?dy z mistrzów powinien sam okre?li?, co powinno si? znale?? w jego kartach bohaterów niezale?nych. Decyzj? b?dzie zapewne warunkowa? do?wiadczenie i sposób podej?cia do bohaterów niezale?nych i samej rozgrywki. U cz??ci z mistrzów, zatem, gros miejsca w karcie bohaterów zajm? suche statystyki poszczególnych postaci, inni skoncentruj? si? za? na zawarciu najwa?niejszych elementów kszta?tuj?cych osobowo?? danej postaci i jej zachowania, b?d? te? na opisie wygl?du. Metod zapisywania tych informacji jest wiele, wa?ne jest jednak to, aby na kartach znalaz?y si? syntetycznie uj?te, najwa?niejsze cechy danych bohaterów.

Czy we?miecie sobie do serca moje powy?sze uwagi zale?y tylko od Was. Mo?e sami stosujecie metody, które s? znacznie lepsze od przedstawionych przeze mnie. Je?li tak napiszcie, ch?tnie z Wami podyskutuj?. Zapewniam jednak, ?e mnie osobi?cie wykorzystywanie kart scenariusza znacz?co u?atwi?o zarówno przygotowywanie si? do sesji, jak i ich prowadzenie.